Audyty podatkowe

Rosnąca liczba transakcji, nowe modele współpracy i częste zmiany przepisów sprawiają, że błędy w rozliczeniach zwykle nie wynikają z braku staranności, lecz z przeciążenia procesów. Audyty podatkowe porządkują te obszary, zanim problem ujawni się w trakcie kontroli, sporu lub transakcji. Spółka otrzymuje mapę ryzyka, listę korekt i procedury na przyszłość.

Kiedy audyt podatkowy ma uzasadnienie?

Audyt podatkowy dla spółek warto przeprowadzić przed kontrolą, po szybkim wzroście skali działalności albo po zmianie modelu biznesowego. Nieprawidłowości pojawiają się często wtedy, gdy procesy księgowe są formalnie poprawne, ale nie nadążają za rzeczywistym przebiegiem transakcji. Audyt pozwala sprawdzić, czy dokumentacja, ewidencja i praktyka operacyjna prowadzą do tego samego wyniku podatkowego.

Najczęstsze sytuacje, w których przedsiębiorstwa zlecają przegląd

Prace zleca zwykle zarząd, dyrektor finansowy albo główna księgowa średniej lub dużej spółki. Zakres bywa pełny albo ograniczony do jednego podatku, wybranych lat, konkretnej linii biznesowej lub grupy umów.

Najczęściej audyt uruchamia jedna z poniższych okoliczności:

• przygotowanie do kontroli podatkowej lub celno-skarbowej,
• wdrożenie nowego systemu księgowego albo zmiana obiegu dokumentów,
• wejście w transakcje zagraniczne, wypłaty licencyjne, odsetkowe lub dywidendowe,
• restrukturyzacja, nabycie spółki albo przejście na nowy model opodatkowania,
• wątpliwości dotyczące rozliczania kosztów, ulg, rabatów i korekt.

Co obejmuje audyt podatkowy dla spółek?

Audyty podatkowe obejmują nie tylko deklaracje, lecz także dane źródłowe. To usługi świadczone przez doradcę podatkowego posiadającego odpowiednie uprawnienia. Sprawdzamy zgodność rozliczeń z dokumentacją, umowami i ścieżką audytu w systemach księgowych. Zakres obejmuje CIT, VAT, PIT, PCC, podatek od nieruchomości oraz WHT, czyli podatek u źródła, a także TP, czyli ceny transferowe.

Najczęściej weryfikowane obszary pokazuje tabela:

Zakres audytu rozszerzamy o PIT, PCC i podatek od nieruchomości, gdy te obszary wpływają na wynik finansowy lub planowaną transakcję. W ramach badania w obszarze CIT stosujemy procedurę uzgodnienia dochodu.

Jak analizujemy dane i dokumenty?

Analiza nie kończy się na deklaracji. Weryfikujemy umowy, faktury, polityki wewnętrzne, przepływy płatności oraz dane z ewidencji. Pliki JPK_VAT traktujemy jako narzędzie analizy podatkowej, bo pokazują powtarzalność błędów, nietypowe korekty i luki w opisie transakcji. Gdy ryzyko dotyczy WHT, badamy status rzeczywistego właściciela należności i komplet dokumentów kontrahenta. Gdy problem dotyczy VAT, szukamy schematów charakterystycznych dla wyłudzeń, w tym dla karuzel podatkowych, oraz rozbieżności między dokumentem a rzeczywistym przebiegiem dostawy.

Jak wygląda przebieg prac?

Audyt podatkowy powinien kończyć się decyzją, a nie tylko opisem problemu. Dlatego prace dzielimy na etapy, które pozwalają szybko oddzielić ryzyka krytyczne od uchybień porządkowych. Zarząd otrzymuje materiał do działania, a nie zbiór abstrakcyjnych zastrzeżeń.

Standardowy przebieg prac obejmuje:

1. Uzgodnienie zakresu, okresu i priorytetów biznesowych.
2. Pobranie danych z systemów, w tym plików JPK_VAT, oraz próbek dokumentów.
3. Badanie rozliczeń, ścieżki audytu i zgodności procedur z praktyką operacyjną.
4. Przedstawienie raportu z oceną ryzyka, kwotą ekspozycji i rekomendowanymi korektami.
5. Wdrożenie działań naprawczych, jeżeli spółka decyduje się na ich realizację.

Jeżeli planują Państwo audyt przed kontrolą, restrukturyzacją albo wejściem inwestora, mogą Państwo przekazać nam zakres sprawy i próbkę danych do wstępnej oceny.

Dlaczego audyt umów B2B i przygotowanie do kontroli mają znaczenie?

Audyt podatkowy coraz częściej obejmuje także umowy, bo źródło ryzyka leży w konstrukcji świadczenia, a nie w samej księgowości. Audyt umów B2B bywa potrzebny wtedy, gdy sposób fakturowania, odpowiedzialność stron lub model wynagrodzenia wpływa na VAT, CIT i kwalifikację kosztów. Taka analiza porządkuje również materiał dowodowy na wypadek sporu z organem.

Przegląd umów B2B jest użyteczny również poza podatkami. Gdy model współpracy budzi wątpliwości, kontrola PIP może badać, czy taka relacja nie przypomina stosunku pracy. Raport z audytu porządkuje też materiał potrzebny do wsparcia przy kontroli celno-skarbowej.

W praktyce dla spółki oznacza to:

• wsparcie w ograniczaniu ryzyka sankcji i odsetek,
• uporządkowanie dokumentacji przed kontrolą,
• identyfikację nadpłat, nieefektywnych rozliczeń i błędnych założeń,
• wdrożenie procedur ograniczających liczbę powtarzalnych błędów.

Przeczytaj też: Test przedsiębiorcy B2B

Co zyskuje spółka po audycie podatkowym?

Efektem audytu jest uporządkowanie informacji o ryzyku. Spółka wie, które rozliczenia wymagają korekty, które stanowiska wymagają dodatkowego uzasadnienia, a które obszary trzeba objąć nową procedurą. Taki materiał ułatwia rozmowę z zarządem, biegłym rewidentem, inwestorem i organem podatkowym.

Audyty podatkowe przeprowadza się wtedy, gdy potrzebne są konkretne ustalenia, jasno określony termin i zakres prac. Jeżeli chcą Państwo ustalić zakres audytu i harmonogram dla Państwa spółki, prosimy o kontakt z naszym zespołem.

• Audyty podatkowe porządkują rozliczenia spółki przed kontrolą, sporem lub transakcją oraz pokazują mapę ryzyka i potrzebne korekty.
• Audyt podatkowy bywa szczególnie uzasadniony po wzroście skali działalności, zmianie modelu biznesowego, wdrożeniu nowego systemu lub wejściu w transakcje zagraniczne.
• Audyt podatkowy obejmuje nie tylko deklaracje, ale też umowy, dokumenty i dane źródłowe w obszarach CIT, VAT, PIT, PCC, WHT oraz cen transferowych.
• Analiza JPK_VAT, płatności i ścieżki audytu ułatwia wykrycie powtarzalnych błędów, luk w dokumentacji, ryzyka wyłudzeń oraz rozbieżności między dokumentem a rzeczywistym przebiegiem transakcji.
• Efektem audytu podatkowego jest raport z oceną ryzyka, kwotą ekspozycji i rekomendowanymi działaniami, co wspiera ograniczanie ryzyka sankcji, odsetek i liczby powtarzalnych błędów.